مطالعه تطبیقی رجوع از هبه در حقوق ایران و پیش‌نویس قانون مدنی اتحادیه اروپا (DCFR)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق خصوصی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران

چکیده

در این پژوهش، تلاش‌هایی در جهت شناخت دیدگاه دو نظام حقوقی ایران و اتحادیه اروپا به نهاد رجوع در عقد هبه‌ صورت پذیرفت که هدف از آن، ضمن آشنایی با پیش‌نویس قانون مدنی اتحادیه اروپا، بررسی تطبیقی رجوع از هبه و آثار آن در دو سیستم است. درنهایت ضمن امعان نظر در رویکرد قانون‌گذار ایرانی و اروپایی به رجوع و موارد آن، بدین نتیجه دست‌یافتیم که باوجود تشابه در هدف، مقنن ایرانی به دلیل پذیرش اصل قابلیت رجوع، موارد عدم امکان رجوع واهب را به نحو استثنایی مقرر نموده است؛ درحالی‌که در حقوق اتحادیه اروپا، به دلیل اتخاذ رویکرد عدم قابلیت رجوع، موارد رجوع از هبه به نحوی محدود اما معقول برقرارشده است که عبارتند از: ناسپاسی متهب، عدم تمکن واهب و تغییر بنیادین شرایط زمان انعقاد عقد بعد از هبه. این رویکرد مقایسه‌ای به موضوع، به نحو گسترده‌ای در میدان نظر و عمل ثمره داشته و ضمن تنویر ذهن قانون‌گذار ایرانی، می‌تواند برخی خلاهای قانونی را پرکرده یا به اصلاح قانون منتهی شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Comparative Study of The Revocation of Donation in Iranian Law and The Draft European Union Civil Code (DCFR)

نویسندگان [English]

  • Ali Taghizadeh 1
  • Sajjad Yavari 2
1 Assistant Professor, Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba'I University, Tehran, Iran
2 Ph.D student of private law, University of Tehran
چکیده [English]

< p >Abstract
In this study, attempts were made to understand the views of the two legal systems of Iran and the European Union on the revocation and feasibility of it in the donation. The purpose of this study, while familiarizing with the draft EU civil law, was to examine the comparative approach of the revocation and the effects of it in two systems. Finally, while suggesting an opinion on the Iranian and European legislature''s approach and its cases, we have achieved the result that, despite the similarity in the target, Due to the acceptance of the principle of the ability to revocation, the Iranian legislators have made exceptions to the impossibility of revocation; While in the EU law, due to adopting a non-revocation approach, the cases of revocation have been established somewhat limited but reasonable including: Ingratitude, Impoverishment and Change of essential circumstances of the time of concluding the contract after the hangover. This comparative approach to the subject has been widespread in the field of action and opinion and, while imparting the minds of the Iranian legislator, can fill some legal vacuum or bring about a reform of the law.
Keywords:
Revocation, Donation, Donor, Donee, Dcfr.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Revocation
  • donation
  • Donor
  • Donee
  • DCFR
فارسی و عربی
- امامی، سید حسن، حقوق مدنی، ج 2، چاپ بیست و پنجم، (تهران: انتشارات اسلامیه، 1393). - الجبعی العاملی، زین الدین، مسالک الافهام، ج 1، چاپ سنگی در دو مجلد، (تهران: نشر افست، 1375). - العاملی، شمس‌الدین محمد بن مکی، لمعه دمشقیه، سید عباس حسینی نیک و ابوالفضل احمدزاده، چاپ هشتم، (تهران: نشر مجد، 1388). - جعفری لنگرودی، محمدجعفر، محشای قانون مدنی، چاپ بیست و پنجم، (تهران: انتشارات گنج دانش، 1392). - حلی، ابا منصور حسن بن یوسف، مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، ج 2، (قم: نشر موسسه نشر اسلامی، 1374). - حلی، ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن، شرایع الاسلام، چاپ سنگی، (تهران: نشر افست، 1376). - شعاریان، ابراهیم، اصول حقوق قراردادهای اروپا و حقوق ایران، چاپ اول، (تبریز: نشر فروزش، 1389). - صادقی مقدم، محمدحسن، تغییر در شرایط قرارداد، چاپ چهاردهم، (تهران: نشر میزان، 1391). - صفایی، سید حسین، قواعد عمومی قراردادها، ج 2، چاپ ششم، (تهران: نشر میزان، 1387). - طباطبایی، سید محمدکاظم، ملحقات عروه الوثقی، ج 2، چاپ دهم، (تهران: نشر صیدا، 1377). - طوسی، محمد بن حسن، النهایه، ج 2، چاپ پانزدهم، (بیروت: نشر دارالکتاب العربی، (1400 هـ.ق). - طحان زاده، حمیدرضا، رجوع از هبه و هبه‌های غیرقابل رجوع در حقوق ایران بامطالعه تطبیقی آن در حقوق مصر، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، (تهران: دانشگاه امام صادق، 1383). - عمید، موسی، حقوق مدنی هبه، چاپ پنجاه و دوم، (تهران: انتشارات نگاه بینه، 1387). - _______، هبه و وصیت در حقوق مدنی ایران، چاپ اول، (تهران: نشر چاپ خانه علمی، 1342). - کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی (عطایا)، ج 3، چاپ هشتم، (تهران: انتشارات گنج دانش، 1392). - ____________، حقوق مدنی (درس‌هایی از شفعه، وصیت و ارث)، چاپ پانزدهم، (تهران: نشر میزان، 1389). - _____________، قواعد عمومی قراردادها، ج 1، چاپ یازدهم، (تهران: نشر شرکت سهامی انتشار، 1392). - _____________، قواعد عمومی قراردادها، ج 3، چاپ یازدهم، (تهران: نشر شرکت سهامی انتشار، 1392). - کشاورزی، مهدی، تشابهات و اختلافات قانون مدنی ایران و فرانسه، چاپ اول، (تهران: نشر مجد، 1396). - محمدی مقدم، پریسا، «مستثنیات دین»، مجله کانون وکلا، دوره زمستان، شماره 191، (1384). - میرداداشی، سید مهدی، مستثنیات دین، چاپ اول، (تهران: انتشارات خرسندی، 1395). - نوری، محمدعلی، قانون مدنی مصر، چاپ دوم، (تهران: نشر گنج دانش، 1392). - نوین، پرویز، حقوق مدنی (عقود معین 2)، چاپ اول، (تهران: نشر گنج دانش، 1378).
English -
Assis, João de Sousa, (2016), The Law of Donation and The Market: Scottish, Portuguese and French Perspectives,Scotland, University of Glasgow.
- Christian Von Bar & Eric Clive, (2009),Principles, Definitions and Model Rules of European Civil Private Law, Study Group on European Civil Law, Munich, Germany, European Law Publishers.
- Mads Andenas and Duncan Fairgrieve, (2015), Courts and Comparative