نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• پوریا خوش آبی ¹
• مجیدرضا عرب احمدی ²
• حمیدرضا علی کرمی ³

¹ دانشجوی دکتری، گروه علمی حقوق خصوصی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

² استادیار، گروه علمی حقوق خصوصی، واحد فراهان، دانشگاه آزاد اسلامی، فراهان، ایران

³ استادیار،گروه علمی حقوق خصوصی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

چکیده

اثربخشی تأمین مالی در صنعت هوانوردی جهانی، از طریق ابزارهای نوین وثیقه‌گذاری و کاهش ریسک سرمایه‌گذاری است. اتکاء نظام حقوقی ایران بر قواعد سنتی، این کارآمدی را کاهش داده است. صنعت هواپیمایی ایران برای نوسازی ناوگان خود نیازمند تأمین مالی قابل توجهی است؛ امری که بدون اصلاح ساختار حقوقی میسر نخواهد بود. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به واکاوی تطبیق‌پذیری حق عینی تبعی در چارچوب کنوانسیون‌های ژنو و کیپ‌تاون با اصول فقه امامیه و حقوق داخلی می‌پردازد و به این پرسش پاسخ می دهد که آیا حق عینی تبعی در چارچوب کنوانسیون‌های ژنو و کیپ‌تاون، با اصول فقهی و نظام حقوقی ایران تطبیق‌پذیر بوده و قابلیت اجرایی خواهد داشت؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظام حقوقی ایران از ظرفیت فقهی لازم برای پذیرش نهادهای تضمینی مدرن برخوردار است. اما ضعف در نظام ثبت، تعدد مراجع اجرایی و محدودیت‌های نهادی مانع پیوستن مؤثر به کنوانسیون کیپ‌تاون می باشد. هم‌چنین، عدم الحاق به کنوانسیون کیپ‌تاون منجر به افزایش نرخ بهره و کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری می‌شود. لذا در این پژوهش، الگوی انطباق تدریجی، با استفاده از ظرفیت‌های تقنینی، اقدامات اجرایی، بهره مندی از مبانی فقهی و دکترین حقوقی، به عنوان راهکار عملی برای کاربردی‌تر شدن حقوق داخلی ارائه می گردد.

کلیدواژه‌ها

• حق عینی
• تبعی
• هواپیما
• کنوانسیون
• کیپ تاون

موضوعات

• حقوق بین الملل

عنوان مقاله [English]

An Analysis of Subordinate Real Rights in Aircraft Financing A Comparative Study of the Geneva and Cape Town Conventions in Light of Iranian Law and Imamiyyah Jurisprudence

نویسندگان [English]

• Pouriya Khoshabi ¹
• Majidreza Arabahmadi ²
• hamidreza alikarami ³

¹ Ph.D. Student, Private Law Department, Ar.c, Islamic Azad Universityِ, arak, Iran

² Assistant Professor, Private Law Department.Far.C.Islamic Azad university.Farahan.Iran

³ Assistant Professor, Private Law Department. Ar.c, Islamic Azad Universityِ, arak, Iran

چکیده [English]

The efficacy of global aviation financing hinges on modern collateral mechanisms—particularly the accessory real right—and robust risk-mitigation frameworks. Iran’s legal system, anchored in classical doctrines, impedes such efficiency. Modernizing the national aircraft fleet demands significant capital, which remains inaccessible without structural legal reform. This study employs a descriptive-analytical and comparative methodology to assess the compatibility of the accessory real right, as defined under the Geneva Convention (1948) and the Cape Town Convention (2001), with Imamiyyah jurisprudence and Iran’s domestic legal order. It specifically asks whether this international security interest can be effectively integrated into Iran’s legal framework. Findings indicate that Imamiyyah jurisprudence possesses sufficient doctrinal flexibility to accommodate such modern proprietary instruments. However, critical obstacles—including an inadequate registry infrastructure, overlapping enforcement authorities, and institutional limitations—prevent Iran’s effective accession to the Cape Town Convention. Consequently, non-accession results in higher financing costs and reduced investor confidence. To address this, the study proposes a model of gradual legal harmonization, leveraging existing legislative capacities, implementing targeted executive measures, and grounding reforms in established jurisprudential and doctrinal principles to render domestic law operationally compatible with international aviation financing standards.

کلیدواژه‌ها [English]

• Real Right
• Subordinate
• Aircraft
• Convention
• Cape Town Treaty