نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار حقوق خصوصی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

تعیین موارد صلاحیت انحصاری دادگاه‌ ها در رسیدگی به دعاوی خصوصی بین‌ المللی از اهمیت بسیاری برخوردار است. با این حال معیار واحد بین‌ المللی جهت تشخیص موارد صلاحیت انحصاری دادگاه‌ ها وجود ندارد. از این رو نظام‌ های حقوقی مختلف رویکردهای متفاوتی در تعیین صلاحیت انحصاری دادگاه‌هایشان در پیش گرفته‌ اند. در حالی که اندکی از نظام‌ های حقوقی موارد صلاحیت انحصاری دادگاه‌ های خود را تصریح نموده‌ اند، دیگر نظام‌ ها از جمله نظام حقوقی ایران موارد صلاحیت انحصاری دادگاه‌ های خود را تصریح ننموده‌ اند. حال سئوال مهم این است که در نظام‌ های حقوقی اخیر، قضات با چه معیارهایی می‌ توانند موارد صلاحیت انحصاری بین‌ المللی دادگاه‌ ها را تعیین نمایند. نوشتار حاضر ضمن بررسی رویکرد برخی نظام‌ های حقوقی در این زمینه به همراه ارزیابی برخی معیارهای پیشنهاد شده برای این موضوع به این نتیجه می‌ رسد که در فقدان یک مفهوم واحد بین‌ المللی از صلاحیت انحصاری، قضات باید موارد صلاحیت انحصاری را بصورت موردی تعیین نمایند. در فرایند چنین تعیینی، آنها باید حاکمیت دولت، موضوع دعوا، طرفین اختلاف و هدف قانونگذار از وضع یک قاعده صلاحیتی خاص را مدنظر داشته باشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Determination of Courts Exclusive Jurisdiction in International Private Disputes

نویسندگان [English]

  • mohammedmjed Kabry 1
  • Azam Ansari 2

1 PhD Student, of Private Law, Ferdowsi University of Mashhad

2 Assistant Professor of Private Law, Ferdowsi University of Mashhad

چکیده [English]

Determining the grounds of exclusive jurisdiction in private international disputes is extremely important. However, there is no international uniform criterion for determining the grounds of exclusive jurisdiction. Thus, different legal systems have adopted various approaches to determine their courts' exclusive jurisdiction. While a few legal systems have explicitly specified the subject matters falling within their courts' exclusive jurisdiction, the other legal systems such as the Iranian legal system have not determined the grounds of exclusive jurisdiction. So an important question arises about the approach of the last legal systems; in such legal systems, what criteria can be used to guide the judges to determine the grounds of exclusive jurisdiction? This article examines the approach of some legal systems and evaluates some suggested criteria. Finally, the article demonstrates that in the absence of the international uniform concept of exclusive jurisdiction, the judges have to determine the exclusive jurisdiction on a case-by-case basis. They also have to consider the state sovereignty, the subject matter of the dispute, the disputing parties, and the purpose of the lawmaker in providing a particular jurisdiction rule.

کلیدواژه‌ها [English]

  • International Jurisdiction
  • exclusive jurisdiction
  • Recognition
  • and Enforcement of Foreign Judgments
  • International Private Disputes
  • public policy