اعمال اصل مغلوبیت در تجدیدنظرخواهی در حقوق ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار حقوق خصوصی و اسلامی دانشگاه تهران

چکیده

یکی از شرایط اصلی اقامه دعوی، نفع است. این شرط منحصر به اقامه دعوای بدوی نیست، بلکه در اقامه سایر دعاوی، ازجمله تجدیدنظرخواهی نیز احراز آن ضروری است. پاسخ به این پرسش که در فروض مختلف، کدام‌یک از طرفین دعوای بدوی از حق تجدیدنظرخواهی برخوردارند، به­رغم بداهت اولیه، به­راحتی ممکن نیست. بند الف ماده 335 ق.آ.د.م از حق تجدیدنظرخواهی طرفین دعوی نام‌برده است، درحالی­که تجدیدنظرخواهی محکوم­له رأی بدوی، به جهت فقدان نفع، انطباقی با اصول آیین دادرسی مدنی ندارد. در حقوق فرانسه «اصل مغلوبیت» تعیین می­کند کدام‌یک از طرف­های دعوای بدوی، در چه مواردی از حق تجدیدنظرخواهی برخوردارند. مغلوبیت تجدیدنظرخواه، با توسل به ­اماراتی احراز می­گردد. این امارات عبارتند از محکومیت در منطوق رأی و محکومیت به پرداخت هزینه دادرسی؛ اما این امارات، نقض ناپذیر نیست. به همین خاطر لازم است تا نحوه اعمال اصل مغلوبیت در فروض مختلف موردبررسی قرار گیرد. در همین راستا، اعمال اصل مغلوبیت در رابطه با رأی دادگاه، نوع دعوی و تغییر اوضاع‌واحوال حاکم بر موضوع دعوی بررسی خواهد شد. در این مقاله تلاش شده تا با بهره­گیری از مبانی اصل مغلوبیت در حقوق فرانسه، راه­حل­هایی در فرض سکوت قانون یا رویه قضایی ایران در این خصوص ارائه گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of Succombance Principle in Appeals Courts in Iranian Law

نویسنده [English]

  • Reza Shokoohizadeh
Assistant Professor, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Interest is one of the conditions of bring an action in court. This condition is not limited to first instqnce but is also necessary in appeal. But the question that which party holds the right of appeal is not an easy one to answer. Para. a of Art. 335 Civil Procedure Act grants the appeal right to all parties of first instance. But the appealing of the winner party is not in accordance with the principles of law of civil procedure. In French Law, the Succombance Principle determines in which cases the parties could appeal the review of the judgment of first court. There are presumptions that specify the cases of appeal, condemnation in logic of the judgment and condemnation to compensation of costs of proceedings. But these presumptions are not inviolable. Consequently, it is necessary to study the application of succombance rule in deferent cases. In this regard, the application of succombance rule in respect of court judgment, parties and subject of the case would be studied in this Article. The research of French lawyers would be one of the sources of finding the solutions of cases of appeals in Iranian Law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Succombance Principle
  • Interest in appealing
  • Presumption of succombance
  • Changes of circumstances
  • New claim
فارسی
-         احمدی، خلیل، «اثر رأی غیرقابل تجزیه و تفکیک در مراحل مختلف شکایت از رأی»، فصلنامه تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، دوره 18، شماره 630، پاییز (1394)، ص 192-171.
-         پژوهشکده قوه قضائیه (1393)، «مجموعه آرای قضایی دادگاه تجدیدنظر استان تهران» (حقوقی) دی‌ماه 1391، تهران، مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
-         ساردوئی نسب، محمد و موسوی، سید امیر حسام (1394)، «اثر انتقالی پژوهش­خواهی در آراء مدنی»، مجله حقوق خصوصی پردیس فارابی دانشگاه تهران، دوره 12، شماره 2، پاییز و زمستان (1394)، صص 283-257.
-         شمس، عبدالله، آیین دادرسی مدنی، ج 2، (تهران: میزان، 1381).
-         کاتوزیان، ناصر، اعتبار امر قضاوت شده در امور مدنی، (تهران: نشر دادگستر، 1376).
-         عموزاد مهدیرجی، ایرادات قضایی بر نحوه طرح دعاوی حقوقی، مبتنی بر مقررات ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی، (تهران: انتشارات دادگستر، 1395).
-         متین دفتری، احمد، آیین دادرسی مدنی، ج 2، (تهران: مجد، 1381).
-         معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه، مجموعه نشست­های قضایی مسائل آیین دادرسی مدنی، در دو جلد، (تهران: انتشارات جاودانه، 1392).
 
French
-          Cadiet, L. Normand, J., Armani-Mekki, S. (2010), Théorie générale du procès, Paris, PUF, coll. Thémis.
-          Callé, P., et Dargent, L. (2017), Code de procédure Civile, Paris, Dalloz.
-          Cornu, Gérard et Foyer, Jean (1996), Procédure civile, Paris, PUF.
-          Cornu, Gérard (1996), Vocabulaire juridique, Paris, PUF.
-          Croze, Hervé et Morel, Christian (1988), Procédure civile, Paris, PUF.
-          De Leval, George (2005), Eléments de procédure civile, Bruxelles, Larcier.
-          Guinchard, S. et Chainais, C. et Ferrand, F. (2014), Procédure civile: Droit interne et droit de l’Union européen, 32e éd., Paris, Dalloz.
-          Guinchard, Serge, Chainais, Cécil et al. (2015), Droit processuel, Droits fondamentaux du procès, 8e éd., Paris, Dalloz.
-          Moreau, J. P. (1966), Les limites au principe de la divisibilité de l’instance quant aux parties, Paris, LGDJ.
-          Strickler, Yves (2014), L’office du juge et les principes, HAL, Archives-ouvertes.
-          Vincent, J. et Guinchard, S. (2001), procédure civil, Paris, Dalloz.
-          Veaux, D et P (1983), «La représentation mutuelle des coobligés», Mélanges A. Weill.
-          Vizioz, H. (2011), Etudes de procédure, Paris, Dalloz.