تمیز نقص شکلی دادخواست از سایر اسباب بی‌اعتباری دعوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق خصوصی و اسلامی دانشگاه تهران

2 استادیار فقه و حقوق اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

ازآنجاکه نقص شکلی دادخواست در حقوق ایران و فرانسه، نقصی قابل‌رفع تلقی می‏شود، نفع خواهان همواره در آن است که تمام اسباب بی‏اعتباری دعوی را نقص شکلی دادخواست معرفی کند. در مقابل، نفع خوانده در این است که نقایص دادخواست غیرقابل‌رفع تلقی شود و دعوی، بدون اینکه امکان رفع نقص برای خواهان وجود داشته باشد، بلافاصله محکوم‌به رد شود. گرایش رویه قضایی به‌سوی هریک از این منافع معارض باعث برهم خوردن تعادل نظام دادرسی مدنی خواهد شد؛ اما تردید رویه قضایی در تمیز مصادیق شکلی نقص دادخواست، لطمه­ای بیش از توسل افراطی به هریک از این دو رویکرد درپی دارد. این تردید قابلیت پیش­بینی دعاوی را در نظام قضایی ایران مخدوش کرده است. نقایصی که خواهان قابل‌رفع تلقی می­کند، سبب رد بلافاصله دعوی شده و امید به عدم پذیرش دعوی توسط دادگاه، احتمال تسلیم بدهکاران به­حکم دادگاه یا مصالحه با طرف را کاهش می­دهد. در این مقاله سعی خواهد شد تا ضمن تمیز مصادیق نقص شکلی دادخواست از اسباب نقص ماهوی آن و موارد صدور قرار عدم استماع دعوی، در هر مورد راه­حلی ارائه شود؛ اما هدف اصلی در این مقاله، معرفی و تشریح رویکردهای معارض در رویه قضایی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Distinction of Formal Nullity from other Causes of Non-Acceptance

نویسندگان [English]

  • Reza Shokoohizadeh 1
  • Asghar Arabiyan 2
1 Assistant professor, Private and Islamic Law Department, University of Tehran, Theran, IRAN.
2 Assistant professor, Islamic Law and Jurisprudence Department, Islamic Azad University, Theran, IRAN
چکیده [English]

Taking into account the fact that in Iranian and French law, formal defects of petition can be recoverable; the appellant is interested in regarding the cause of nullity as formal one. Conversely, the defendant is interested in considering the cause of nullity as non-formal to render the reject of petition, immediately by the court. Tendency of jurisprudence toward each of these conflicting interests may disorder the balance of Civil Procedure. But hesitancy of jurisprudence in determining the cases of formal nullity is more dangerous than excessive resort to each solution. This hesitancy resulted in non-predictability of the cases in Iranian Jurisprudence. Reject of appeal by the court, without possibility of correction of defects, encourage the debtor to refuse from the compromise with creditor. This Article is an attempt to distinction of formal defects of petition from substantive defects and cases of non-acceptance of litigation. On the other hand, in each case, some suggestions have been rendered. But the fist aim of this Article is to clarify the divergent tendencies in Iranian Jurisprudence in respect of the subject matter of this Article.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Formal
  • defect"
  • "substantial
  • irregularity"
  • "injunction
  • of non-hearing"

 

-         بازگیر، یدالله،  تشریفات دادرسی مدنی در آیینه آراء دیوان عالی کشور، (تهران: انتشارات فردوسی، 1392).

-         پژوهشگاه قوه قضائیه،  مجموعه آرای قضایی دادگاه تجدیدنظر استان تهران: دادگاه تجدیدنظر (حقوقی) شهریور 1391،(تهران: انتشارات قوه قضائیه، 1393).

-________________،  مجموعه آرای قضایی دادگاه تجدیدنظر استان تهران: فروردین، اردیبهشت، خرداد 1392، (تهران انتشارات قوه قضائیه، 1394).

پژوهشگاه قوه قضائیه،  مجموعه آرای قضایی دادگاه تجدیدنظر استان تهران: تیر، مرداد، شهریور 1392، (تهران: انتشارات قوه قضائیه، 1394).

-________________، مجموعه آرای قضایی دادگاه تجدیدنظر استان تهران: دادگاه تجدیدنظر (حقوقی) شهریور 1393، (تهران: انتشارات قوه قضائیه، 1396).

-_______________،  آرای قضایی دادگاه تجدیدنظر استان تهران: بهار 1393، (تهران: انتشارات قوه قضائیه، 1396).

- پژوهشگاه قوه قضائیه،  مجموعه آرای شعب دیوان عالی کشور (حقوقی): بهار 1393، (تهران: انتشارات قوه قضائیه، 1394).

     - شمس، عبدالله،  آیین دادرسی مدنی، ج 2، (تهران: میزان، 1381).

- ___________،  آیین دادرسی مدنی، ج 3، (تهران: دراک،‌ 1384).

-         محسنی، حسن،  «نقص شکلی و ماهوی در دادرسی مدنی»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، سال دوم، شماره ششم، بهار 1393.

-         ____________،  «نقص اعمال آیین دادرسی مدنی در حقوق فرانسه»، مجله مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 6، شماره 2، پاییز و زمستان 1394.

 

 فرانسه

-          Callé, Pierre & Dargent, Laurent Code de procédure civile, Paris, Dalloz, (2017),.

-          Croze, Hervé et Morel, Christian, Procédure civile, Paris Presse Universitaire de France, (1988).

-          De Leval, George, Eléments de procédure civile, Larcier, Bruxelles, (2005).

-          Cornu, Gérard et Foyer, Jean, Procédure civile, Paris, Paris Presse Universitaire de France, (1996).

-          Guinchard, Serge et Chainais, Cécile et Ferrand, Frédérique, Procédure civile: Droit interne et droit de l’Union européen, 32e éd. Paris, Dalloz, (2014).

-          Larguier, Jean et Conte, Philipe et Blanchard, Christophe, Droit judiciaire privé: procédure civile, 20e éd. Paris, Dalloz, (2010).

-          Lefort, Christophe, Procédure civile, Paris, Dalloz, (2007).

-          Solus, Henry et Perrot, Roger, Droit Judiciaire privé, t. 3, Paris, Sirey, (1991).