سلب مالکیت غیر مستقیم سرمایه گذاران خارجی؛ جستاری در حقوق ایران و بین الملل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 دانشیار مدعو گروه حقوق خصوصی واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

3 - استادیار مدعو گروه حقوق خصوصی واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

4 استادیار گروه حقوق خصوصی واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آّباد، ایران.

چکیده

یکی از عمده‌ترین دغدغه‌های حقوق بین‌الملل در دنیای امروز تجارت و اقتصاد حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی در کشور سرمایه پذیر است؛ لیکن شناسایی اقداماتی که سرمایه‌گذاران می‌بایست نسبت به آن حمایت شوند تا به امروز ازجمله موضوعات چالش‌برانگیز در حوزه دعاوی سلب مالکیت بوده است.نظر به اناطه امر احراز وقوع سلب مالکیت غیرمستقیم به آشنایی با مفهوم مزبور، به برشماری عناصر و اجزای متشکله آن خواهیم پرداخت. علیرغم اصدار آرای بی‌شمار توسط مراجع بین‌المللی در مورد اختلافات ناشی از سلب مالکیت غیرمستقیم و اقسام آن، تشتت آرا چنان در این حوزه مشهود است که به نظر می‌رسد رهایی از چالش فرارو جز با بررسی موردی اوضاع‌واحوال هر پرونده به سهولت میسر نیست. سعی ما در این پژوهش، ارائه معیارهایی جهت شناسایی اقدامات سالب مالکیت غیرمستقیم، با تاکید بر رویکرد نوین قانون‌گذار داخلی از یک‌سو و رهنمودهای بین‌المللی و دکترین موجود در این حوزه از سوی دیگر می‌باشد. رویه داوری بین‌المللی ایکسید و دیوان داوری دعاوی ایران و ایالات‌متحده آمریکا مطمح نظر نگارنده قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Indirect expropriation of foreign investors; an investigation to Iran and international law

نویسندگان [English]

  • sadegh teimoori 1
  • laya joneydi 2
  • mohammad saghri 3
  • reza abbasian 4
1 PhD student Department of Private Law. Najaf Abad Branch, Islamic Azad University, Najaf Abad, Iran.
2 -Visiting Associate Professor Department of Private Law. Najaf Abad Branch, Islamic Azad University, Najaf Abad, Iran
3 Visiting Assistant Professor Department of Private Law. Najaf Abad Branch, Islamic Azad University, Najaf Abad, Iran
4 - Assistant Professor Department of Private Law. Najaf Abad Branch, Islamic Azad University, Najaf Abad, Iran.
چکیده [English]

Protection of the foreign investment in a host state is one of the main concerns of international law in today’s business and economics world. However, the question of which investors’ conducts should be protected is subject to controversy. Since the occurrence of indirect expropriation depends on the understanding of the concept of indirect expropriation, we will explore the elements and components of this concept. In spite of numerous conflicting international tribunal awards on settlement of disputes arising from expropriation and its various forms, it seems that a solution should be sought by looking at the circumstances of individual case. This article aims to provide criteria for determining indirect expropriation by focusing on the attitude of the domestic legislator as well as the international guidelines and doctrines. In doing so, the International Centre for Settlement of Investment Disputes(ICSID) and  Iran - United States Tribunal cases are considered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indirect expropriation
  • Creeping expropriation
  • Regulatory expropriation
  • Foreign investment
  • ICSID
بهمئی، محمدعلی ، تقوی، نجمه،«حمایت از انتظارات مشروع سرمایه‌گذار و چالش‌های فراروی آن در حقوق بین‌الملل»، فصلنامه تحقیقات حقوقی . شماره 74،سال  1394. ص143-168.

حاتمی، علی، کریمیان، اسماعیل، حقوق سرمایه‌گذاری خارجی در پرتو قانون قراردادهای سرمایه‌گذاری، (تهران: انتشارات تیسا، 1395)

دولزر، رودولف، شروئر، کریستف، ترجمه زمانی، سید قاسم و حسیبی، به آذین، حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری، ( تهران: موسسه مطالعات و پژوهش های حقوقی، 1391)

علی دوستی شهرکی، ناصر، «جبران خسارت سلب مالکیت در سرمایه‌گذاری خارجی» فصل نامه دیدگاه‌های حقوقی دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری، بهار و تابستان، شماره 46 و 47،ص 168-190،  سال 1388

محبی، محسن،  مباحثی از حقوق نفت و گاز در پرتو رویه داوری بین‌المللی سلب مالکیت و غرامت در قراردادهای نفتی، ( تهران: انتشارت شهر دانش،1393)

 

English Sources

Amokura ,K “ international law protection of foreign owned property and regulatory freedom” University of Auckland. .2010.

Aydoğan, R C “State Measures Affecting the Property of Foreign Investors: Expropriation or Regulation?”  Wilner ,Academic Year: 2007-2008.

Baughen, S,“expropriation and environmental regulation: the lessons of NAFTA chapter eleven”, Journal of Environmental Law, Vol 18 No 2,2006, 207–228.

Brownlie ,I, Principles of Public International Law. Seventh edition. (Oxford University Press:2013)

Trakman, Leon E. and W. Nicola, Regionalism in International Investment Law,(Oxford University Press:2013)

Christie, G. C, “What Constitute a Taking of Property under International Law?”   British Yearbook of International Law, Vol. 38, 1962.

Corbella-Valea, M, “Indirect Expropriation and Resource Nationalism in Brazil’s Mining Industry” . inter-American law review ,Vol. 46:1, 2014.

Cristiana, L.  negura, S. & spataru-negura, M , “cases of indirect expropriation in international economic law”  (Nicolae Titulescu University, Romania:2011).

Dolzer, R. and Bloch, F “Indirect Expropriation: Conceptual Realignments”, in International Law Forum, Vol. 5(3),2003.

Dolzer, R., “Indirect Expropriations: New Developments”, New York University Environmental Law Journal v.11, 2002.

Fortier, L. Y,  Drymer, S. L, “Indirect Expropriation in the Law of International Investment: I Know It When I See  It, or Caveat Investor”, in ICSID Review-Foreign Investment Journal. 19 (2). 2004.

Isakoff, Peter D, “Defining the Scope of Indirect Expropriation for International Investments”.Cleveland State University ,The Global Business Law Review Law Journals.2013.

Jinyuan Su, China and International Investment Law Twenty Years of ICSID Membership, Brill Nijhoff Publication. Boston,2014.

Krajewski, M, “Direct and indirect expropriation” University of Erlangen-Nürnberg ITAP–UNCTAD Annual Capacity Building Program International Investment Agreements: Negotiating for Sustainable Development. January 2015, Casablanca, Morocco.

Kurtz, J., Jean, “A General Investment Agreement in the WTO? Lessons from Chapter 11 of NAFTA and the OECD Multilateral Agreement on Investment”, NYU School of Law, 2001.

Matthew C. Porterfield “State Practice and the (Purported) Obligation under Customary International Law to Provide Compensation for Regulatory Expropriations”. New York international journal law and commercial. Vol. XXXVII. 2011.

Mostafa, B, “The Sole Effects Doctrine, Police Powers and Indirect Expropriation under International Law’ Australian International Law Journal, 15: 267,2008.

Newcombe, A, “Regulatory Expropriation, Investment Protection and International Law: When Is Government Regulation Expropriatory and When Should Compensation Be Paid?” Department of Faculty of Law University of Toronto.1999.

Newcombe, A, The Boundaries of Regulatory Expropriation in International Law, 20:1,ICSID Review–FILJ 4, 2005.

 Nikièma , Suzy H, “Best Practices Indirect Expropriation, The International Institute for Sustainable Development”. 2012.

Reisman , W. Michael & Sloane, Robert D, “Indirect Expropriation and Its Valuation in the BIT Generation” 74 The British Yearbook of International Law 115. The Boston University School of Law, 2004.

Ruzza, A, “Indirect Expropriation in International Law: Balancing the Protection of Foreign Investments and Public Interests” School of International Studies University of Trento PhD Program in International Studies Academic Year 2010/2011. 

Schatcher,O, “compensation for expropriation”, American journal of international law, vlo 78,1984.

Schreuer. Ch, the Concept of expropriation under the ECT and other investment treaties.(2005)

Siwy, A, “Indirect Expropriation and the Legitimate Expectations of the Investor”, in Austrian Arbitration Yearbook, Vol. 2007.

Stern ,B.(2008). In Search of the Frontiers of Indirect Expropriation, in A. W. Rowe (ed.by), Contemporary Issues in International Arbitration and Mediation,( Leiden, Martinus Nijhoff:2008)

Tietje, C, The Impact of Investor-State-Dispute Settlement (ISDS) in the Transatlantic Trade and Investment Partnership. (University Halle: Germany,2014)

Waelde, T, and Kolo, A, Environmental Regulation, Investment Protection and ‘Regulatory Taking’ in International Law”, in International and Comparative Law Quarterly, Vol. 50, 2001.

Weiner, A, S, “Indirect Expropriations: The Need for a Taxonomy of ‘Legitimate’ Regulatory Purposes”, in International Law Forum, Vol. 5(3), 2003.