از لکس مرکاتوریا تا حقوق تجارت فراملی در معنای مقتضی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق دانشگاه مازندران

2 دانشیار حقوق خصوصی دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه مازندران

چکیده

با گسترش داوری‌های تجاری فراملی در قرن بیستم، تئوری «حقوق تجارت فراملی» توسط حقوقدانانی نظیر گلدمن و اشمیتوف، با ادعای ایجاد یک نظام حقوقی ثالث در کنار نظام حقوق بین‌الملل و نظام حقوق داخلی به‌منظور تنظیم روابط تجاری فراملی ارائه شد. در دکترین حقوقی در خصوص مفهوم، ماهیت و سایر مسائل مربوط به حقوق تجارت فراملی اتفاق‌نظر وجود ندارد و مطالعه آن با ابهاماتی همراه است. برخی نویسندگان با نظر به پیشینه قواعد تجاری فراملی، این نظام حقوقی نوظهور را مترادف با لکس مرکاتوریا دانسته‌اند حال آن‌که لکس مرکاتوریا مفهوم ثابتی نبوده و در طول زمان متحول شده و تکامل‌یافته است. این مقاله بر اساس مطالعه کتابخانه‌ای و با روش توصیفی تحلیلی، ضمن بررسی سیر تحول لکس مرکاتوریا، رابطه آن را با مفهوم حقوق تجارت فراملی روشن ساخته و درنهایت به این نتیجه نائل شده است که نمی‌توان مطلق لکس مرکاتوریا را بدون تدقیق و مشخص کردن اوصافی از قبیل کلاسیک، مدرن و پست‌مدرن با مفهوم مطلق حقوق تجارت فراملی (اعم از مفهوم موسع و مفهوم مقتضی) مترادف دانست بلکه این انطباق را صرفاً می‌توان میان حقوق تجارت فراملی در معنای مقتضی و لکس مرکاتوریای پست‌مدرن یافت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

From Lex Mercatoria to Transnational Commercial Law in Proper Sense

نویسندگان [English]

  • Zahra Mahmoodi Kordi 1
  • Mehdi Zahedi 2
  • Seyyedeh Atefeh Ghadirinezhad 3
1 Assistant Professor, Faculty of Law and political science University of Mazandaran, Mazandaran. Iran
2 Associate Professor, Faculty of Law and political science University of Mazandaran, Mazandaran, Iran.
3 M.A student in University of Mazandaran , Mazandaran, Iran
چکیده [English]

With expansion of transactional commercial arbitrations in the 20th century, the Theory of ‘Transactional Commercial Law’ presented by lawyers such as Gladman and Schmitthoff. This theory was based on the claim that there is a third Legal system along with public international law system and national law system in order to adjust transnational commercial relations. There is no consensus in legal doctrine about the sense, nature and other issues about transnational commercial law and there are ambiguities in studying it. Considering the history of transnational commercial rules, some authors consider this new legal system equivalent to Lex Mercatoria whereas Lex Mercatoria has never had a fixed sense and has developed over time. This article is a desk research and descriptive-analytical research. It studies and assesses the evolution process of Lex Mercatoria and also clarifies the relationship between Lex Mercatoria and Transnational Commercial Law and finally, this study concludes that it is not possible to define pure Lex Mercatoria, i.e without specifying characteristic such as classical, modern, and post-modern, as the synonym of pure Transnational Commercial Law (including broadest sense and Proper sense).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transnational Commercial Law
  • lex mercatoria
  • Post-Modern
  • History of Evolution
  • Transnational Commercial Arbitrations
 فارسی

-    بازیار، متین، مجموعه واژگان تخصصی حقوق تجارت بین‌الملل، چاپ اول، (تهران: انتشارات خرسندی، 1395).

-    جلالی، محمود، شکوری، معصومه، «روند متحدالشکل سازی حقوق قراردادها در سطح بین‌المللی»، فصلنامه پژوهشحقوقخصوصی دانشگاه علامه طباطبائی، بهار، دوره 1، شماره 3 سال، (1392).  

-    جنیدی، لعیا، «نظریه حقوق فراملی بازرگانی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران: بهار، دوره 41، شماره 1، سال (1390).

-    شیروی، عبدالحسین، حقوق تجارت بین‌الملل، چاپ نهم، ویراست دوم، (تهران: انتشارات سمت، 1395).

-    عابدیان، میرحسین، احمدی، منا، «مفهوم حقوق نرم و مزایای آن در نظام حقوق تجارت بین‌الملل»، مجله تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی، زمستان، دوره 15، شماره 151، سال  (1391).

-    علومی یزدی، حمیدرضا، حاذق پور، رضا،« جایگاه حقوق عرفی بازرگانی فراملی در داوری تجاری بین‌المللی»،  فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی دانشگاه علامه طباطبائی ، تابستان، دوره 5، شماره 19، سال  (1396).

English

-       Baddack, Frank. (2005). Lex Mercatoria: Scope and Application of the Law Merchant in Arbitration, A Thesis for the LL.M. Degree (International Trade Law), Faculty of Law, University of the Western Cape.

 

-       Bamodu, Gbenga. (1998). «Exploring the Interrelationships of Transnational Commercial Law, the New Lex Mercatoria and International Commercial Arbitration», the African Journal of International and Comparative Law, Vol. 10, at 31 et seq.

-       Benson, Bruce L. (1992). «Customary law as a social contract: international commercial law», Constitutional Political, Economy, Vol. 3, No 13.

-       Berman, Harold. (1987). «The Law of International Commercial Transactions (Lex Mercatoria)» Harvard International Law Journal, winter, Vol. 19, Issue 1.

-       Carbonneau Tomas. (2004). «Arbitral Law-Making» Michigan Journal of International Law, University of Michigan Law School, Vol. 25, Iss.4.

 

-       Gode, Roy. (1997). «Usage and its Reception in Transnational Commercial Law», International Quarterly, Jan, Vol.46, Issue. 1.

 

-       Goldman, Berthold. (1987). «The Applicable Law: General Principles of Law-The Lex Mercatoria, Contemporary Problems in International Arbitration», Lew J.D.M. (eds), International and Comparative Law Quarterly, Springe, Vol. 34, No.4.

 

-       Hatzimihail, Nikitas E. (2008). «The Many Lives—And Faces—of Lex Mercatoria: An Essay on the Genealogy of International Business Law», Law and Contemporary Problems, summer, Vol.71, No.3.

 

-       Horn, Norbet. (1982). «Uniformity and Diversity in the Law of International Commercial Contracts», in: Horn/ Schmitthoff (eds.), The Transnational Law of International Commercial Transactions, Kluwer.

 

-       Lando, ole. (1985). «The Lex Mercatoria in International commercial Arbitration», The International and Comparative Law Quarterly, October, Vol. 34, No.4.

 

-       Lopez Rodriguez, Anna. (2002). Lex Mercatoria, School of Law, Department of Private Law University of Aarhus, Denmark, Rettid journal.

 

-       Michaels, Ralf. (2007). «The True Lex Mercatoria: Private Law Beyond the State», Indiana Journal of Global Legal Studies, summer, Vol.14, Iss.2, Art.11.

 

-       Schmitthoff, Clive. (1988). Clive M. Schmitthoff's Select Essays on International Trade Law, Chia-jui Cheng Dordrecht (ed.), Boston, London, Martinus Nijhoff publishers, BRILL Publishing.

 

-       Schmitthoff, Clive; Horn, Norbet. (1982). «Nature and Evolution of the Transnational law of Commercial Transaction, The Transnational Law of International Commercial Transaction», Kluwer.

 

-       Shaffer, Gregory; Coye, Carlos. (2017). «From International Law to Jessup’s Transnational Law, From Transnational Law to Transnational Legal Orders», University of California, Irvine ~ School of Law, Legal Studies Research Paper, Series No-02.

 

-       Shmatenko, Leonid. (2013). «Is Lex Mercatoria Jeopardizing the Application of Substantive Law?», Czech (&Central European) Yearbook of Arbitration, Volume III.

-       Stone Sweet, Alec. (2006). «The new Lex Mercatoria and transnational governance», Journal of European Public Policy, August, Vol. 13. Available at: http://works.bepress.com/alec_stone_sweet/4/

-       Winnick, Kyle. (2014). «International Commercial Arbitration, Anticipatory Repudiation, and the Lex Mercatoria», Cardozo Journal of Conflict Resolution, Vol. 15.