گستره حمایت از اشخاص ثالث در قواعد حاکم بر معاملات خارج از موضوع شرکت(مطالعه حقوق ایران و انگلیس)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد، واحد تبریز

2 استاد یار گروه حقوق خصوصی دانشگاه آزاد، واحد تبریز

10.22054/jplr.2018.8810.1218

چکیده

اصل استقلال شخصیت حقوقی شرکت‌های تجاری، خطراتی را برای اشخاص ثالث به همراه دارد. یکی از موضوعاتی که در این زمینه، می‌تواند حقوق اشخاص ثالث را تحت تأثیر قرار دهد «معاملات خارج از موضوع شرکت» است؛ زیرا امکان دارد مدیران شرکت در معامله با اشخاص ثالث از موضوع شرکت تخطی نمایند. با اتخاذ رویکردهای مختلف، ضمانت اجراهای متفاوتی برای این تخلف نیز مطرح می‏شود. رویکرد حقوق انگلیس در ابتدا «حمایت از شرکت» و درنتیجه بطلان معامله خارج از موضوع شرکت بوده که با آزمودن نتایج دیدگاه‌ها، با روش‌های مختلف تعدیل شد. در قانون شرکت‌های 2006 به «حمایت از اشخاص ثالث» توجه شده و اثر بیرونی قاعده آلترا وایرز از بین رفت تا ثبات معاملاتی ایجاد و هزینه­های ایجاد و اداره شرکت درونی شود. در حقوق ایران به لحاظ نارسایی مقررات و به‌تناسب دیدگاه‌ها، ضمانت اجراهای متفاوتی نیز مطرح‌شده است. تعارض دیدگاه‌ها عمدتاً ناشی از این است که میان دو مقوله اهلیت شرکت و حدود اختیارات مدیران آن، مرز مشخصی ترسیم نشده است. با توجه به لزوم تعیین موضوع شرکت در اساسنامه و عدم اتخاذ موضع صریح در قبال معاملات خارج از موضوع شرکت در لایحه تجارت 1391، پیش­بینی می­­شود اختلاف دیدگاه‌های حقوقی ادامه یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The sphere of third party protection in ultra vires

نویسندگان [English]

  • Ali Pourrezaei 1
  • Ali GHaribeh 2
چکیده [English]

 
The principle of independent legal personality of a company creates risks for third parties. It should be noted that most of these risks emerge in dealing with third parties. One risk could be “ultra vires”, because directors may trade with third parties in the position of “ultra vires”. By taking different approaches, different sanctions for these violations could be proposed. The position of English law was to support the company at the beginning, and this led to the invalidation of the transaction. This approach was moderated by the passage of time and through different methods. The 2006 Company Act  considered the “support of the third party” approach with the consequence of eliminating outer effect of ultra vires, creating the trading stability and establishing internal cost of company. In Iranian law, due to deficiency of statutory provisions, different sanctions based on divergent views are provided. It is due, mainly, to the lack of a clear distinction between capacity of the company and its directors’ powers. In Commercial Draft Bill 1391, It can be observed that the continuation of the dispute is foreseeable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The ultra vires
  • Protection of company
  • Protection of third party
  • théorie inopposabilité
  • Stockholders theory
  • Shareholders theory

 

-    آویل اف، گاینان و همکاران (1386)، «قواعد عمومی حقوق شرکت‌ها؛ مطالعه‌ای برای اقتصادهای در حال گذار»، مترجم: ماشاءالله بناء نیاسری، مجله تحقیقات حقوقی، ش 45.

-    اسکینی، ربیعا، حقوق تجارت - شرکت‌های تجاری، جلد 2، چاپ اول ،(تهران: انتشارات سمت 1377).

-    پاسبان، محمدرضا،  حقوق شرکت‌های تجاری، چ ششم، (تهران: انتشارات سمت 1390).

-    ______________، « اهلیت شرکت‌های تجاری و حدود اختیارات مدیران شرکت‌های تجاری »، مجله تحقیقات حقوقی، ش51، بهار 1389.

-    پور رشید، سیده زهرا، تعادل در اختیارات مدیریت شرکت‌های سهامی: مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه، چ اول، (تهران: انتشارات مجد، 1394).

-    حیدر پور، البرز (1375)، «محدودیت­های مدیران شرکت­های سهامی در انجام معاملات در حقوق ایران و انگلیس»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، استاد راهنما: دکتر عبد الرسول قدک.

-    ستوده تهرانی، حسن ، حقوق  تجارت، جلد دوم، چاپ دوم ، )تهران: نشر دادگستر،1376).

-    سکوتی نسیمی،رضا، حقوق شرکت‌های تجاری، جلد اول، چاپ اول، (تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1395).

-    صفار، محمدجواد، شخصیت حقوقی، چاپ دوم، (تهران: انتشارات بهنامی، 1395).

-    صقری، محمد، حقوق بازرگانی شرکت‌ها، جلد اول و دوم، (تهران: شرکت سهامی انتشار، 1393).

-    طباطبائی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری، جلد دوم، (تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1354).

-    طوسی، عباس، تحلیل اقتصادی حقوق شرکت‌ها، چاپ اول، (تهران: موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، 1393).

-    عرفانی، محمود، حقوق تجارت تطبیقی، چاپ اول، (تهران: انتشارات جنگل،جاودانه، 1388). 

-    عیسائی تفرشی، محمد، مباحثی تحلیلی از حقوق شرکت‌های تجاری، جلد 1و2، چ دوم، (تهران: انتشارات دانشگاه تربیت مدرس، 1395).

-    کاویانی، کورش، حقوق شرکت‌های تجاری، چاپ چهارم، (تهران: بنیاد حقوقی میزان، 1393).

 

 English sources:                      

-   Becht , Marco(2005), Corporate governance and control, University Libre Debruxelles and ECGL.

-  Brayan A  Garner (1999), Black's law dictionary ,Seventh Edition, West Group   

-            Charlesworth & Morse (1991), Company Law, Fifth Edition.            -  Charles W.L Hill (1992), Tomas Mc Jones, “Stakeholders - Agency Theory”, journal of management study 29:2.

- Farrar, John .H. , Furey, Nigel. E., Hannig, Berenda (1991), Farrar’s Company Law, 3th ed,  Butterworths, London.

- Fisch Jill E.( 2006), “Measuring Efficiency In Corporate Law: The Role Of Shareholder Primacy “, The Journal Of Corporation Law , Vol,31

- Gregory, Roger, Rolled Steel Products (Holdings) Ltd. v. British Steel Corporation, The Modern Law Review, Vol. 48, No. 1 (Jan., 1985).

- Mack, Frank A. (1930), “The Law on Ultra Vires Acts and Contracts of Private Corporations”, 14 Marq. L. Rev. 212.

- Paul L. Davies (1999), Gower’s Principle of Modern Company Law, 6th ed, Sweet & Maxwell.

- Pennington, Robert, Penningtons Company Law, 7ed, London, Butterworth, 1995.

- saleem, sheikh, (2008), A Guide to the Companies Act 2006, First edition, Routledge – Cavendish, New York.

- Sealy, Len and Worthington, Sarah (2008), Case and Materials in Company Law, 8edition, Oxford University Press.

- Stephen Griffin (1998), The Rise and fall of the Ultra Vires Rule in Corporate Law, Mountbatten Journal of Legal Studies.

 -  Talbot, LE (2008), Critical Company Law, First edition, Routledge-Cavendish, New York.

- Treitel, .G.H (1995), The Law of Contract, 9th Edition, London, Sweet and Maxwell, International Student Edition.

 

منابع اینترنتی

.“Applicability of Doctrine of Indoor Management to LLP”, available at: http://www.llphelpline.com/documents/Applicability-Doctrine-Indoor-Management.pdf  (30/4/2015). 

.Ashbury Rly Carriage and Iron Co v Riche , Available at: http://www.lawteacher.net/company-law/essays/the-ultra-vires-rule-law-essays.php(1/5/2015).

http://www.lawteacher.net/free-law-essays/business-law/the-reform-of-the-ultra-vires-rules-business-law-essay.php (7/4/2015).