نقش وثیقه در مقابله با پدیده اطلاعات نامتقارن در بازار وام بانکی و لازمه ایفای مؤثر این نقش در وثائق منقول

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق خصوصی، دانشگاه یزد

2 استاد حقوق خصوصی، دانشگاه تربیت مدرس

10.22054/jplr.2018.31161.1846

چکیده

عدم برابری اطلاعات طرفین قرارداد به عنوان پدیده اطلاعات نامتقارن شناخته می شود و این پدیده سبب ایجاد کژگزینی و کژمنشی می شود که در بازار وام بانکی  به صورت مؤثرتری دیده می شود. در این مقاله نقش وثیقه در مقابله با این پدیده مورد بررسی قرار گرفته و با توجه به اهمیت اقتصادی اموال منقول و لزوم استفاده از این اموال برای توثیق و جذب اعتبار، لازمه وثائق منقول برای ایفای این نقش مورد توجه  قرار گرفته است. در نهایت این نتیجه حاصل شد که وثیقه پدیده کژگزینی و کژمنشی را در بازار وام بانکی کشور ایران  با توجه به ضعف سایر ابزارهای لازم برای مقابله، به نحو مطلوبی مدیریت و از انباشت معوقات جلوگیری می کند. اما عدم وجود شفافیت اطلاعات و اطمینان نسبت به حقوق وثیقه موجود در اموال منقول، کارکرد این نوع وثائق را تضعیف نموده و از ظرفیت آنها برای توثیق کاسته است. درنهایت ایجاد نظام ثبت عمومی حقوق وثیقه در اموال منقول به عنوان مؤثرترین ابزار برای ایجاد شفافیت و اطمینان در وثائق منقول و لازمه استفاده از این اموال برای توثیق مطرح شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role of collateral against the asymmetric information phenomenon in the Bank lending market and the requisite for effectively play the role in movable collaterals.

نویسندگان [English]

  • Hamid Kabiri shahabad 1
  • Mohammad Issaei Tafreshi 2
1 Tarbiat Modares university
2 Tarbiat Modares university
چکیده [English]

Information inequality of the parties to the contract is known as an asymmetric information phenomenon. This causes two other phenomena called adverse selection and moral hazard that are seen in the banking loans market more effectively. In this paper, the role of collateral against this phenomenon has been examined by considering the economic importance of movable property and the need to use these assets for collateralization and attraction of credit. In addition, the requirement of movable collaterals for playing this role has come to light.  This article argues that the use of collateral will efficiently handle adverse selection and moral hazard phenomena within the Iranian banking loans market, especially with respect to the weakness of the tools necessary for tackling with this issue and will also prevent from accumulation of dues. However, the lack of information transparency and confidence in the security rights within movable property weakens the function of this type of collateral and reduces its potential for collateralization. The creation of a public register system of security rights in movable property as the most effective tool for ensuring transparency and confidence in movable

کلیدواژه‌ها [English]

  • Collateral
  • Asymmetric Information
  • Adverse Selection
  • Moral Hazard
  • movable assets
  • registration system
 

-    حسن‌زاده، علی؛ حبیبی، پیمان، «کالبدشکافی مطالبات معوق و راه‌های پیشگیری آن در سیستم بانکی کشور»، مجله  تازه‌های اقتصاد، شماره 130 (سال 1389).

-    خانی، عبدالله؛ قجاوند، زیبا، «مروری بر ادبیات اطلاعات نامتقارن و معیارهای اندازه‌گیری آن»، فصلنامه حسابداری و مدیریت مالی، شماره 8 (1390).

-    سامتی، مرتضی؛ رنجبر، همایون؛ همت زاده، منیره، ((بررسی مقایسه‌ای تأثیر توسعه مالی بر رشد اقتصادی تحت اطلاعات نامتقارن (موردمطالعه کشورهای منتخب توسعه‌یافته و درحال‌توسعه)))، فصلنامه پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، شماره 9 (1391).

-    سید نورانی، سید محمدرضا؛ تاری، فتح اله؛ آقاجانی، کریم، ((عوامل مؤثر بر انحراف تسهیلات اعطایی در ایران))، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های حقوقی، شماره 81 (1396).

-    شاکری، عباس، اقتصاد خرد 2: نظریه‌ها و کاربردها، (تهران: نشر نی، 1393).

-    شرزه‏ای، غلامعلی؛ ماجد، وحید، «اﻧﺘﺨﺎب ﻧﺎﻣﺴﺎﻋﺪ و اﻣﻜﺎن اﺳﺘﻘﺮار ﻗﺮاردادﻫﺎی ﺳﺎزﮔﺎر اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ «ﺷﻮاﻫﺪی از ﺑﺎزار ﺑﻴﻤﺔ ﺗﺼﺎدﻓﺎت اﺗﻮﻣﺒﻴﻞ اﻳﺮان»»، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 80 (1386).

-    صادقی سقدل، حسین؛ خانزاده، یاور، «اطلاعات نامتقارن و جایگاه آن در اقتصاد اسلامی»، دو فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی، شماره دوم (پیاپی 16) (1395).

-    کریمی، زهرا؛ اسدی گرجی، حسین؛ گیلک حکیم‌آبادی، محمدتقی؛ اسدی، نواله، «عوامل مؤثر بر ریسک اعتباری مشتریان بانک‌های تجاری (مطالعه موردی: بانک تجارت شهر نکا- استان مازندران)»، دو فصلنامه اقتصاد پولی، مالی (دانش و توسعه سابق)، شماره 10 (1394).

-    محسنی زنوزی ،سید جمال‌الدین؛ رضایی، ابراهیم؛ محمدپور، رضا، ((عوامل مؤثر بر تسهیلات اعطایی شبکه بانکی ایران با تأکید بر اطلاعات نامتقارن))، مجموعه مقالات بیست و چهارمین همایش سالانه سیاست‌های پولی و ارزی، (1392).

-    مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، معاونت پژوهش‌های اقتصادی، دفتر مطالعات اقتصادی، «راهکار بهبود رتبه ایران در گزارش انجام کسب‌وکار بانک جهانی، نماگر دریافت اعتبار»، کد موضوعی 220، (1393).

-    مکرمی، یدالله، «نظریه اطلاعات نامتقارن»، مجله حسابدار، شماره 16 (1381).

-    موسویان، سید عباس، ارزیابی قراردادها و شیوه‌های اعطای تسهیلات در بانکداری بدون ربا، فصلنامه اقتصاد اسلامی، شماره 19 (1384).

-    میر جلیلی، سید حسین؛ اقتصاد اطلاعات نامتقارن، مجله اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 270-269(1389).

-    میشکین، فردریک؛ ایکینزاستانلی، ﺑﺎزارﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﻣﺎﻟﯽ، ترجمه حمید کردبچه، (تهران: پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1391).

-    نظر پور، محمدنقی؛ اولاد مریم، اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر کژ گزینی و کژ منشی در بانکداری بدون ربا (مطالعه موردی: بانک صنعت و معدن)، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، شماره 69 (1397).

-    ______________؛_________، ﮐﮋﮔﺰﯾﻨﯽ و کژ منشی و روش‌های ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آن‌ها در بانک‌های ﺗﺨﺼﺼﯽ و ﻃﺮح ﭘﯿﺸﻨﻬﺎدی ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﯽ، فصلنامه تخصصی دین و قانون، شماره 15(1395).

-    وایسر، هانس، مدیریت مالی اسلامی (اصول و کارکردها)، ترجمه حسین محسنی، مهدی صادقی شاهدانی، (تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع)،1390).

 

-  Alejandro Alvarez de la Campa,((Increasing Access to Credit through Reforming Secured Transactions in the MENA Region)), Policy Research Working Paper 5613, The World Bank, (2011).

-  Alejandro Alvarez de la Campa؛ Santiago croci downes؛ Betina tirelli Hennig,((Making security Interests Public: Registration Mechanisms in 35 Jurisdictions)), Doing Business & the Global secured transactions and Collateral Registries Program, the World Bank& International finance corporation, (2012).

-  B.Balkenhol؛ H.Schutte,((collateral,collateral law and collateral substitutes, social finance programme)), working paper no.26, 2nd Edition,Geneva ILO, (2001).

-  Berger Allen N, ((Small Business Credit Availability and Relationship Lending: The Importance of Bank Organisational Structure)), Forthcoming, Economic Journal, (2002).

-  Chris Higson, Business Finance, 2nd Edition, (London,OUP,1995).

-  George A. Akerlof,((the market for «'lemons'»: quality uncertainty and the market mechanism)), The Quarterly Journal of Economics, Vol. 84, No. 3, (1970).

-  Heywood Fleisig,((the economics of collateral and of collateral reform, secured transactions reform and access to credit)), Elgar financial law,Edward Elgar Publishing, (2009).

-   Inessa Love, María Soledad Martínez Pería and Sandeep Singh,((Collateral Registries for Movable Assets: Does Their Introduction Spur Firms’ Access to Bank Finance)), Journal of Financial Services Research, Volume 49, Issue 1, (2016).

-  International Trade Center(ITC),((increasing access to credit: reforming secured transaction laws)), Geneva, (2010).

-  Jan-Hendrik Rover,secured lending in eastern Europe (comparative law of secured transactions and the EBRD model law),(Oxford, Oxford university press, 2007).

-  Joseph E. Stiglitz؛ Andrew Weiss,((credit rationing in markets with imperfect information)), the American Economic Review, Volume VI, Issue 3, (1981).

-  Katz, Michael L.Rosen, Harvey S. Microeconomics, 3nd Edition,(New York City,McGraw-Hill Education, 2005).

-  Safavian, Mehnaz, Heywood Fleisig, and Jevgenijs Steinbuks,((Unlocking Dead Capital,World Bank Viewpoint)), Note Number 307, (2006).

-  Varian, Hal R, Intermediate microeconomics: a modern approach. 3nd Edition,(New York: W. W. Norton,2010).