امکان‌سنجی دادخواهی خواهان بر خواهان و خوانده بر خوانده در حقوق ایران (مطالعه تطبیقی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار حقوق خصوصی دانشگاه رازی

10.22054/jplr.2019.35404.1988

چکیده

در حقوق ایران، نهادهایی چون دعاوی طاری و مرتبط برای پیشگیری از صدور آرای معارض، کاستن از تعدد دعاوی و صرفه‌جویی در هزینه‌ها، پیش‌بینی‌شده ‌است. باوجوداین، نشانی از دعوای عرضی که برابر آن، هرگاه چند خواهان یا خوانده در یک دادرسی باشند، یک خواهان بتواند علیه خواهان دیگر و یک خوانده علیه خوانده‌ا‌ی دیگر دادخواهی کند، در این نظام حقوقی یافت نمی‌شود. در قواعد آیین دادرسی مدنی فدرال امریکا، نهادهای گوناگونی برای تجمیع دعاوی و گردهمایی اجباری یا اختیاری اشخاص در دادرسی پیش‌بینی‌شده؛ به‌گونه‌ای که طراحان آن کوشیده‌اند بافاصله گرفتن از کامن‌لا و تکیه‌بر انصاف تا حد امکان از به جریان افتادن دادرسی‌های متعدد میان اشخاص پیشگیری کرده و جنبه‌های مختلف مسائل موضوعی و حکمی یکسان یا همانند میان ایشان، باهم مورد رسیدگی قرار گیرد؛ یکی از این سازوکارها، نهاد دادخواهی عرضی است که بر پایه‌ آن، هرگاه بیش از یک خواهان یا خوانده در دادرسی باشد، یکی از خواهان‌ها می‌تواند علیه خواهان دیگر و نیز یک خوانده علیه خوانده‌ دیگر دادخواهی کند، به‌شرط آنکه میان دعاوی اصلی و عرضی رابطه‌ منطقی وجود داشته باشد. این نوشتار به بررسی امکان بهره‌گیری از این نهاد در حقوق ایران می‌پردازد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Complaint of Co-party: Feasibility of Plaintiff's Litigation against Other Plaintiff and Defendant's Litigation against other Defendant

نویسنده [English]

  • Ali Tahmasebi
چکیده [English]

In order to avoid making conflicting judgements, and to reduce multiplicity of actions and judicial costs, some institutions such as ancillary and related claims have been considered in Iranian law. Nonetheless cross-claim does not exist, that is, whenever there are two or more plaintiffs or defendants, one plaintiff can litigate against co-plaintiff and one defendant can file a lawsuit against co-defendant. Various institutions have been adopted in U.S Federal Rules of Civil Procedure for joinder of claims and permissive or compulsory joinder of parties. Therefore, the drafters have endeavored, by getting away from common law and based on equity, to prevent multiplicity of cases among parties and adjudicating different aspects of same or common issues of law and fact together. One of these mechanisms is cross-claim by witch whenever there are more than one plaintiffs or defendants in action, one plaintiff is able to litigate against the other and a defendant can start a case against co-defendant on the understanding that there is a logical relation between original and cross claims. This article examines the possibility of using this institution in Iranian Law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Crossclaim"
  • "Cross claimant"
  • "Cross defendant"
  • "Transaction"
  • "Civil Procedure"

-    احمدی، خلیل، «تأملی در دعوای شخص جلب شخص ثالث در حقوق ایران و قواعد آیین دادرسی مدنی فدرال امریکا»، مجله پژوهش‌های حقوق تطبیقی، دوره 22، شماره 3، (1397)، صص 1-25.

-    امامی، محمد، رضا دریایی و مصطفی کربلایی آقازاده، «دعوای اضافی»، مجله مطالعات حقوقی، دوره 5، شماره 3، (1392)، صص 1-40.

-    پوراستاد، مجید (مترجم)، اصول و قواعد آیین دادرسی مدنی فراملی، (تهران: شهر دانش، 1387)

-    شمس، عبدالله،  آیین دادرسی مدنی، جلد 1، (تهران: میزان، 1381).

-    __________، آیین دادرسی مدنی، جلد 3، (تهران: دراک، 1384).

-    غمامی، مجید و حسنی، محسن، آیین دادرسی مدنی فراملی، (تهران: شرکت سهامی انتشار، 1392)

-    متین دفتری احمد، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، (تهران: مجد، 1388).

-    محسنی حسن، «دعاوی مرتبط و ناکارآمدی دعاوی مرتبط»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 77 (1391)، صص 69-98.

-    مقصودپور رسول، دعاوی طاری و شرایط اقامه آن، (تهران: مجد، 1391).

-    مولودی محمد، «دعوای اضافی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 58، (1381) صص 281-299.

-        Bessler John D., «Defining "Co-Party" Within Federal Rule of Civil Procedure 13(g): Are Cross-Claims Between Original Defendants and Third-Party Defendants Allowable?», Indiana Law Journal, (1991), Vol 66, Issue 9,pp. 549-577.

-       Brian Anderson, Andrew Trask, The Class Action Playbook, (USA: Oxford University Press, 2010).

-       Effron Robin J, «Shadow Rules of Joinder», the Georgetown Law Journal,(2012), Vol. 100:759.

-       Friedenthal, Jack H., Arthur R. Miller, John E. Sexton, Helen Hershkoff, Civil Procedure: Cases and Materials, (USA: West Publishing Corporation, 2013).

-       Garner Bryan A., Black's Law Dictionary, (USA: Thomson West, 2004)

-       KaneMary Kay, «Original Sin and the Transaction in Federal Civil - Procedure», Texas Law Review, (1998), Vol. 76:1723, pp.1723-1747.

-        Kerley, J.D. Peggy, Joanne Banker Hames, J.D. Paul Sukys, Civil Litigation, (USA: Delmar Cengage Learning, 2008).

-       McFarland Douglas D., «Seeing the Forest for the Trees: The Transaction or Occurrence and the Claim Interlock Civil Procedure», Florida Coastal Law Review, (2011),Vol. 12:247, pp. 248-3-4.

-       Park Roger C. and Douglas D. McFarland, «Joinder and Supplemental Jurisdiction», December 30, (2010), www.cali.org, pp. 1-50.

-       Subrin Stephen P, «How Equity Conquered Common Law- The Federal Rules of Civil Procedure in Historical Perspective», University of Pennsylvania Law Review, (1987),Vol. 135:909, pp. 909-1002.

-       Yeazell, Stephen C. Schwartz, Civil Procedure, (USA; Wolters Kluwer, 2015).